ความคิดถึงเป็นกลีบเท้าของทุกข์เทวษ ไม่มีเลยสักคราที่รอยย่ำของความคิดถึงจะไร้เสียงหัวใจร่ำร้องเพรียกหา

การกล่าววาจาว่าเธอไม่ได้คิดถึงฉันเลยนั้น อาจนำมาซึ่งความเศร้าเสียใจด้วยคิดไปว่าเราคงด้อยค่าเสียจนไม่ควรแก่ความคำนึงแม้ครู่ยาม แต่ความสบายใจที่ได้รับฟังกลับเป็นดังน้ำอมฤตชะล้างโศกเศร้านั่นเสีย ก็เพราะการที่จักปล่อยให้เพลิงแห่งความคิดถึงเผาผลาญยอดเยาวมิตรนั้นไม่เป็นที่ต้องการเลย

ผู้คนมักนิยมชมชื่นในรูปรสสัมผัสกลีบละมุนของกุหลาบงาม มิไยถูกคมหนามทิ่มแทง ขอเพียงได้ลิ้มรสแม้เพียงครู่ยาม ช่วงเวลาที่เหลือถึงกับไม่กังวลห่วงใย

ฉันกลับมิเป็นเช่นนั้น

กุหลาบสวยแม้นหอมหวานยังมีวันแห้งโรย ความคิดถึงครุ่นถวิลที่อบอวลด้วยอุ่นไอคนึงหามักซาบซ่านเพียงชั่วอารมณ์ไหว ไม่นานก็จางคลาย

ฉันกลับพอใจที่จะยืนอยู่ในความทรงจำ แม้นที่ตรงนั้นจะเหน็บหนาวอ้างว้างราวคว้างในค่ำคืนของทะเลทรายไร้ขอบเขต ดำรงอยู่เหมือนไร้ตัวตน แต่ฉันอยู่ตรงนั้น พร้อมคอยส่งยิ้มเมื่อเธอยื่นมือมา ในนามความทรงจำไร้เปลวเพลิงร้อนเร่า แต่เป็นทุ่งหญ้าไสวในสายลมแผ่วเบา ความทรงจำที่จะเป็นเงาคอยติดตามมิได้ห่าง แม้ในคืนวันมืดมิด 

เธออาจกล่าววาจามิได้คิดถึงฉันเลย เพียงได้รู้ว่าฉันยังอยู่ในความทรงจำ เท่านั้นก็มั่นใจ..ไม่ว่าผ่านพบเรื่องราวใด เธอจะไม่ลืมฉัน..

เยาวมิตรแห่งฉัน..

แค่นี้สหายต่ำต้อยของเธอนับว่าสุขใจยิ่งแล้ว

ริมธารดาว
อาบตะวัน

@ จดหมายจากดาวสีน้ำเงิน: ความคิดถึง

เสียงฟองคลื่นสนทนาอยู่กับลำเรือดังซ่า ๆ ตลอดเวลา หลายครั้งมีแรงลมช่วยผสมบทเจรจาซัดละอองสนทนาเข้ามาประพรมจนต้องเอาเสื้อผูกโยงเสาเก๋งกันกระเซ็นน้ำ

สายลมยะเยือกยิ่งพัดหนักด้วยได้แรงเรือ หนาวเย็นกระทั่งฝรั่งเมืองหนาวแท้ยังต้องรื้อแจ๊คเก็ต เสื้อยืดแขนยาวออกมาสวม

พวกที่นั่งส่วนหน้าเป็นกลุ่มถึงทีหลัง เมื่อไม่อาจอัดเข้าไปข้างในได้อีก เลยนั่งเสียบนพื้นซึ่งเป็นทางขึ้นลงนั่นเอง กลายเป็นกลุ่มที่นั่งอย่างสุขสบายสุด ใครใคร่เหยียดขา ใคร่นอนล้วนเอกเขนกกันตามสบายกาย

ฝรั่งกลุ่มนี้ไม่ใช่กรุ๊ฟทัวร์ ต่างคนต่างเดินทาง แต่คงเพราะร่วมเส้นทางกันมาระยะหนึ่งจึงรู้จักมักคุ้นเป็นอันดี

คุณยายเรอเน่ดูอ่อนล้า ผมฟู แต่ยังยิ้มแย้มนั่งพิงข้างเก๋งได้ที่แล้วล้วงของกินออกมาแจกเพื่อนร่วมทาง ดูเหมือนกระเป๋าผ้าใบย่อมของแกจะไม่หมดเสบียงเอาง่าย คุณตามาตามให้ไปนั่งที่เก้าอี้ (ดูจากสกรีนหลังบนเสื้อยืดของคุณตาแล้ว ฝรั่งกลุ่มนี้มาจากปาย) เสียงชักชวนสุภาพเนิบช้านั่งชิดเก็บขา งอนง้อเท่าไรคุณยายก็ไม่ยอมไป คุณตาเทียวมาเทียวไปอยู่สองสามรอบ ดูท่าคุณยายไม่ยอมละทำเลอันสบายกายนี่แล้วเป็นแน่ คุณตาสุภาพบุรุษจึงยอมยกธง

ที่นั่งตรงข้ามกับข้าพเจ้าเป็นสองสาวจากเช็คโกสโลวาเกีย หน้าตาคมขำทั้งคู่ คนหนึ่งนิ่งเฉย อีกคนพกกล้องติดซูม 75-200 มม. ยาวเฟื้อย ย่างมานี่ที ย่องไปโน่นทีถ่ายรูปตลอดเวลา 

นายสองหนุ่มโครแอทสกินเฮดทั้งคู่นั่งเหยียดยาวอยู่ข้าง ๆ ข้าพเจ้า คนหนึ่งตัวเล็ก อีกคนอ้วนใหญ่ นายอ้วนใหญ่ช่างเจรจา คุยไปทั่ว ฟังว่าก๊วนมีกันสามคน อีกคนอยู่บนหลังคา
(ขอ-บอกว่ามีฝรั่งขึ้นไปซดเบียร์บนหลังคา กลัวเมาตกน้ำ แต่เรียกเท่าไรไม่ยอมลง คงเป็นสหายเจ้าสองโครแอทนี่เอง) นายอ้วนใหญ่บอกว่าทั้งสามมีแผนจะเช่ามอเตอร์ไซค์ขี่ให้ทั่วลาว

ฟังแล้วคิดถึง 'มอเตอร์ไซค์เคิลไดอารี่' ของเช หากมีโอกาสเดินทางอย่างนั้นและมีบันทึกสักชุดคงสมใจ

เรือล่องลำน้ำเลาะเกาะแก่งมาร่วมสองชั่วโมงแล้ว

ทิวทัศน์สองฝั่งเป็นเนินเขาผืนป่าสลับไร่ข้าวโพด มีแก่งหิน โขดหินหลากรูปทรงประดับประดาเป็นช่วง ๆ บางครั้งตั้งกลางน้ำ บางคราโผล่อยู่บนสองฟากฝั่ง มีคันไม้ไผ่โยงสายเบ็ดปักซอกแก่งหินตรงโน้นตรงนี้อยู่ทั่ว บอกให้รู้ว่าตลอดเส้นทาง ทั้งที่ดูเป็นป่าเขาแต่หาได้ร้างผู้คนอาศัย ยังมีชีวิตเคลื่อนไหวอยู่ทั้งสองฝั่งชอุ่มชุ่มน้ำนี้

แดดบ่ายทอสายสะท้อนเงาน้ำระริก ลำน้ำเรื่อยไหล บางช่วงม้วนเป็นเกลียวดูน่ากลัวเหมือนจะดูดสรรพสิ่งแฝงลอยลงใต้น้ำ..ข้าพเจ้าเพลินคิดไปตามประสาอ่อนรู้ หรือว่าวังน้ำวนเหล่านี้จะเป็นที่มาของความเชื่อเรื่องเมืองบาดาลใต้ลำโขง..

วัยเยาว์ข้าพเจ้าเคยเชื่อเป็นตุเป็นตะครั้งอ่านเรื่องประวัติอาจารย์มั่น ภูริทัตโตที่เคยธุดงค์สู่เมืองบาดาลใต้ลำโขง ครั้นสูงวัยจึงได้เข้าใจว่าเป็นตำนาน ความเชื่อที่เคยเห็นเป็นเรื่องจริงมุ่งมั่นใคร่รู้เรื่องพญานาค อยากพบตัวจริงสักครั้งค่อย ๆ จางหาย กระทั่งปัจจุบันความเชื่อเหล่านั้นกลับมาเป็นจริงอีกครั้ง กลับมาเฉิดฉายอยู่ในโลกจินตนาการ มองเห็นความงามของการดำรงคงอยู่แห่งโลกวิจิตรที่หลากหลาย เพราะความเชื่อเหล่านี้เองก่อให้เกิดประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่นขึ้นมากมาย 

คงคล้ายโกอานเรื่องมองภูเขาของเซน..

กำลังครุ่นอยู่เพลินคิด..เสียงฟองคลื่นสนทนากับลำเรือพลันเงียบหาย จอยหมุนพังงาเคลื่อนเรือชิดชายฝั่งทางซ้าย ยังไม่ทันรู้ว่าอะไรเป็นอะไร ขบวนการนินจาก็กรูขึ้นเรือเหมือนโจรก่อการร้ายยึดเครื่องบิน

กลุ่มคนร่างเล็ก มีอาวุธครบมือ ทุกคนตื่นตัวเคลื่อนไหวว่องไว มือหนึ่งถืออาวุธอีกมือยื่นจ่อผู้โดยสารทีละคน ส่งภาษาเร็วปรื๋อ ดูเหมือนรับการฝึกวินัยเป็นอย่างดี ทั้งหมดเคลื่อนไหวพรึบพรับรวดเร็ว คนหน้าจ่อยิงไม่ได้ผล เร่งขยับปล่อยให้คนหลังเข้าประจำตำแหน่งอย่างรวดเร็ว กระชั้นชิดไม่มีผิดกระบวน

พวกฝรั่งนั่งมองตาค้าง

ข้าพเจ้าไม่กล้าสบตากลัวถูกจ่อยิง  เหลือบมองอาวุธในมือพวกเขา มีหลากหลายชนิดดูแล้วคุ้นหน้าตา สงสัยว่าจะเมดอินไทยแลนด์แทบทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นกูลิโกะ ฮานามิ เลย์ เว้นปริงเกิ้ลแต่ก็ยังผ่านจัดจำหน่ายจากไทยอยู่ดี (ประเทศส่งออกอาวุธสงครามโดยแท้) ประดาอาวุธอัดแน่นอยู่ในตะกร้าขนาดย่อมที่ทุกคนกระชับแนบลำตัว ใช้มือที่เหลือจ่ออาวุธหาเป้าหมาย ส่งภาษาอย่างรวดเร็ว! ไม่ว่าจะเป็นรับเงิน ทอนเงิน ล้วนแคล่วคล่องว่องไว 

ชั่วอึดใจก็ถอนกำลัง ไม่รู้ว่าแค่อึดใจจะขายกันได้สักเท่าไร แผล็บเดียวแผลวขึ้นเรือลำข้าง ยังมิวายหันมาจ่ออาวุธยิงข้อเสนอ

คราวนี้ลดครึ่งราคา!

สาวเช็คฯนักเก็บภาพรีบคว้าถุงสับปะรดในราคา 20 บาท

เรือเลื่อนลำออก ข้าพเจ้าส่งนิ้วโป้งให้ "พวกนายแน่มาก"

กองกำลังนินจาไม่ฟังความจ่ออาวุธเสนอราคาทันที
ข้าพเจ้าเริ่มเข้าใจ..บางครั้งคำชมหรือนิ้วโป้งเป็นเรื่องเหลวไหล ที่พวกเขาต้องการคือ 'ขายของ' ไม่ใช่นิ้วโป้ง!

ที่สำคัญคือทุกคนมีแววตานักล่า ไม่มีใครส่งสายตาอ้อนวอนขอความเห็นใจ หรือแสดงความยากไร้..

เรือเคลื่อนลำเลียบฝั่ง ขบวนการนินจาเร่งฝีเท้าเรียงหนึ่งขึ้นเนินไปตามทาง บนเนินนั่นดูน่าจะเป็นโรงเรียนของพวกเขา

ข้าพเจ้ามองตามขบวนที่ลัดเลาะไปบนเนิน..'หากพวกนายปฎิบัติหน้าที่รับผิดชอบด้วยความกระตือรือล้น มีวินัย และไม่ทิ้งแววตานักล่าเยี่ยงนี้ อนาคตประเทศลาวคงไม่ธรรมดาแน่'

ข้อปลีกย่อยย่อมมีอยู่บ้างเป็นธรรมดาประสาอัตตาส่วนตัวแต่ไม่มีผลกับภาพรวม

ผู้น้อยจะพยามเลาะตะเข็บกล่าว หวังพอเป็นที่ประโลมใจท่านว่า เจ้านายช่างกำมะลอใช่เพียงนั่งท้าวคางพยักหน้าหงึก หุบปากอมพะนำทำไม่รู้ไม่ชี้

กลวิธีนำเสนอใช้สองมุมมองในเหตุการณ์ร่วมนั้นงามนัก

เนื้อหา ประเด็น วิธีนำเสนอ สอดคล้องต้องกันจนโดดเด่นเป็นเนื้อเดียว แทบอยากกล่าวว่า เรื่องเล่าของท่านเรื่องนี้ลงตัวสุดตั้งแต่ผู้น้อยติดตามท่านมา บวกกับรูปภาษาที่ไม่ (ใช้ 'ลด' แทนดีกว่า เพราะมีบ้างบางประโยคข้าพเจ้าเห็นว่ายังใช้คำโดยรุ่มรวย แต่น้อยเกินไปที่จักหยิบยกมากล่าวถึง) เสกสรรค์ปั้นแต่ง กล่าวอย่างตรงไปตรงมา ซึ่งเหมาะกับเรื่องเล่าร่วมสมัย

ขอท่านคว้าไม้หรือยึดอะไรสักอย่างใกล้ตัวไว้จงมั่น ก่อนผู้น้อยจะกล่าวว่า'รอยยิ้ม' ของท่านครานี้น่าชื่นชมนัก

จุดเล็กน้อยที่ใคร่นำมาแลกเปลี่ยนคือ 'ภาษา'

ความยากของเรื่องเล่าสองมุมมองคือทำอย่างไรให้ผู้อ่านเชื่อว่าผู้เล่าฝ่ายหญิงเป็นหญิงจริง ๆ และฝ่ายชายเป็นชายจริง ๆ โดยใช่เพียงพึ่งอิทธิพลของสรรพนามบุรุษที่หนึ่ง 'ผม' 'ฉัน' แต่ยังต้องใช้ 'วิธีพูด' 'วิธีคิด' ช่วยบอกย้ำความแตกต่างทางเพศ

หากใช้ 'ผม' แต่อุปนิสัยขี้งอน ช่างหวั่นไหว คิดหยุมคิดหยิม ผู้อ่านอาจรู้สึก (ไม่ก็ผู้เขียนเจตนาให้ผู้อ่านรู้สึก) ว่าเจ้า 'ผม' คนนี้เป็นกระเทย 

แน่ล่ะ..นิสัยคนเราสลับซับซ้อนยากจับให้มั่นคั้นให้ตาย แต่ข้าพเจ้าเชื่อว่าต้องมีบางอย่างที่เราจะจับมาใช้ได้ เพียงทักษะตรงนี้เกินกำลังข้าพเจ้าขณะนี้จึงไม่อาจกล่าวล่วง..เกินนี้

บทบรรยายช่วงหลังซึ่งเป็นเรื่องเล่าฝ่ายชาย ข้าพเจ้ารู้สึกว่าเจ้านี่ออกจะยังไงยังไงอยู่ (ผมกลัวเธอจะมองเห็นความหวั่นไหวที่มันเอ่อล้นอยู่ในแววตาของผม) แต่ผู้เขียนก็ได้แจงรูปลักษณ์ไว้แล้ว (ชายหนุ่มผู้มีรูปกายบึกบึนสมชายชาตรีอยู่ในเสื้อกล้ามกางเกงยีนส์ขาเดบ ชายผู้มีเรือนผมสีแดงประกายทองยาวประบ่า สวมที่คาดผมสีดำตลอดเวลา) (ตรง 'อยู่ใน' นั่นขอเป็น 'สวม' เถอะนะ..ได้โปรด!)

เจ้านี่จะต้องไปโกรกผมมาแน่ ไม่ก็เป็นตังเกออกเรือหาปลาตากแดดจนผมลอกสี แต่อย่างหลังคงต้องตัดไปเพราะพวกตังเกมักผมยุ่ง ไม่เรียบร้อยเรือนผมอย่างที่ผู้เขียนพรรณนา ถ้างั้นเจ้านี่คงคลั่งแฟชั่นเกาหลีฟีเวอร์ไม่ก็ออกแนวตีสต์

ความช่างหวั่นไหวในภาคหลังจึงเป็นที่เข้าใจได้ เป็นอันข้อสงกาข้าพเจ้าจึงตกไป

อีกอย่าง..

ตามที่เคยเรียนท่านก่อนหน้า ผู้น้อยมิใช่แนวกระแสสำนึก ปะเรื่องเล่าประเภทครุ่นคิดอยู่คนเดียวจนใกล้จบจึงพูดออกมาสองคำทีไร ผู้น้อยโหนต่อยอมลงป้ายถัดไปทุกที (ช่วงหลังมานี่ก่อนอ่านมักใช้วิธีกวาดตาแต่ต้นจนจบดูน้ำหนักรวมก่อน)

ก็เพราะเชื่อว่าเรื่องเล่าที่ดีน่าจะมีส่วนผสมพอเหมาะพอเจาะทั้งทางลึกทางกว้างทางยาว หากเล่นดำลึกลูกเดียว ผู้น้อยนั้นมืออ่อนเท้าอ่อน ไหนเลยเหลือกำลังตะกายขึ้นหายใจผิวน้ำ

แต่สำหรับกับ 'รอยยิ้ม' ชื่อเรื่องท่านก็บอกแล้วว่า 'ยิ้ม' ไม่ใช่ 'พูด' ยิ้มที่เป็นการสื่อสารโดยปราศวาจา พรรณนาโวหารจึงถูกนำมาใช้โดยเปี่ยมพลังตรงวัตถุประสงค์

ข้อขัดของข้าพเจ้าจึงเป็นอันตกไปอีกข้อง

หากสักวันว่างอารมณ์ นั่งออกแบบโลโก ด.ดินการช่างสำเร็จ เรื่องเล่า 'รอยยิ้ม' สมควรได้รับโลโก 'ดินชวนอ่าน' ด้วยความชื่นชมนิยมยินดี

ด้วยความเคารพอย่างสุดหล้าฟ้าเขียว
สายดิลล์

ป.ล.๑ ตามที่เข้าใจร่วมกัน ผู้น้อยยินยอมเผยหางอึ่งดุ๊กดิ๊ก ก็ด้วยหวังรับทราบหางอึ่งดิ๊กดุ๊กของท่าน ฉะนั้น คิดเห็นคิดแย้งประการใดรบกวนบอกมาเสียโดยละม่อม เพื่อถ่างตาตีบตี่ผู้น้อยให้ได้ยลมุมมองที่แตกต่างกว้างขวางแลเพื่อความจำเริญอักขระบำเพ็ญในกาลต่อ ๆ ไป   

ป.ล.๒ บ่ได้มีปัญหาขะรับ..บ่ได้มีปัญหา..หน้าหวาน รูปร่างอรชรแอนด์กิ๊บสีชมพู...อืมมมมมมมม์...เอ่อ...อ่า..น่ารักดี อุ๊บ!

เหตุเกิดในตึกศัลกรรมหญิง # รอยยิ้มมิตรภาพ (สายลม)

ขอเรียนจบอนุปริญญาจากเวียงจันทน์กลับมาหวังเป็นครูที่บ้านเกิด แต่เงินเดือนไม่พอใช้จึงลาออกมาช่วยงานครอบครัว

พ่อของขอแล่นเรือขึ้นล่องลำโขงมาหลายสิบปี ขอบอกว่ารายได้จากเรือนี้ส่งลูก ๆ เรียนจนพี่สาวอีกคนจบพยาบาล พี่ชายฝาแฝดไม่ชอบเรียนหนังสืออยู่ช่วยงานพ่อจนตอนนี้รับหน้าที่ขับเรือแทนแต่ก็ยังต้องมีพ่อคอยควบคุม

ขอไม่ชอบชีวิตคนเรือซ้ำซากจำเจ อยากมีชีวิตที่ดีกว่าจึงจากบ้านไปเรียนหนังสือ..

เรือหางเคลื่อนออกจากฝั่ง ตีวงตั้งลำมุ่งฟากตรงข้าม แดดอุ่นยังอ้อยอิ่งอาบไล้ลำน้ำทอดทาบลำเรือที่จอดรายเรียง

พอเสียงเครื่องยนต์แผดขึ้น กราบเรือก็กรีดสายน้ำโขงออกเป็นระลอก ฟองคลื่นลูกย่อมไล่ลิ่วตามกันไปทางท้ายเรือแลเป็นทิว สายลมหนาวปะทะใบหน้า..หนาวจนต้องห่อตัว

ข้าพเจ้าเหลียวไปหันมาหมายจับภาพทิวทัศน์สองฝั่งไว้ในความทรงจำ เพราะเดินทางแบบเที่ยวเดียว ทุกภาพตรงหน้าเคลื่อนไปไม่อาจฉายย้อน เสียดายยังไม่ทันทักทายทำความรู้จักเชียงของข้าพเจ้าด่วนใจเร็วข้ามฟากเสียแต่วันแรกถึง

ขั้นตอนตรวจหนังสือเดินทางฝั่งลาวรวดเร็วไม่ด้อยฝั่งไทย กรอกแบบฟอร์มบนเคาน์เตอร์แล้วยึ่นให้เจ้าหน้าที่ รอเพียงครู่ข้าพเจ้าก็ออกเดินตามกลุ่มนักท่องเที่ยวไต่เนินขึ้นไปท่ารถสองแถว

จากฝั่งเชียงของมองเห็นท่าเรือช้าเพียงเยื้องท่าเรือข้ามฟาก คงเป็นด้วยขั้นตอนตรวจคนเข้าเมือง ป้องกันสับสนปนเปจึงแยกสองท่าออกจากกัน กระจายรายได้สู่กลุ่มรถสองแถวส่งนักท่องเที่ยวอีกชั้น

รถสองแถวแล่นขึ้นเนินผ่านตลาดแล้ววกลงฝั่งแม่น้ำ ประมาณสิบ-สิบห้านาทีก็ถึงท่าเรือช้า

เห็นเรือลำยาวจอดเรียงเป็นตับ

เดินไปก็นึกสงสัยใจ จะรู้อย่างไรลำไหนไปหลวงพระบาง? เลยลองถามคนที่ยืนเรียงอยู่บนคันขอบทางด้วยภาษาไทยชัดเจน

"ขอโทษครับ ลำไหนไปหลวงพระบางครับ?"

ผู้ฟังชี้มือ ตอบกลับชัดถ้อยชัดคำ "ลำโน้น" แถมด้วย "ซื้อตั๋วโพ้น" ชี้มือขึ้นไปที่อาคารบนเนิน

ข้าพเจ้าขึ้นไปดู สำรวจราคา พี่แพงเจ้าหน้าที่ขายตั๋วแจ้งว่าเรือหมายเลข 100 เพื่อความไม่ประมาทเห็นทีจะต้องสำรวจเรือให้แน่ก่อนจ่ายเงิน ข้าพเจ้าลงไปที่เรือ มองหาลำหมายเลข 100

เรือลำยาวร่วมสามสิบสี่สิบเมตรจอดเรียงซ้อนชิด ด้านหน้าเรียวแคบไม่มีประตู ใช้แผ่นไม้ทอดจากฝั่งยังข้างเรือ เด็กหนุ่มกำลังยกข้าวของขึ้นหลังคา ใบหน้าชุ่มเหงื่อ

"สะบายดี"

เสียงทักทายนี้ยินแต่แรกก้าวขึ้นท่ารถสองแถว เป็นเสียงลากสำเนียง 'ดี' แผ่วหาย อ่อนโยน แต่เสียงทักทายสะบายดีแรกบนแผ่นดินลาวที่ดังก้องในความทรงจำข้าพเจ้าคือเสียงของเด็กหนุ่มหน้าซื่อดูเอาจริงเอาจังท่าทางขี้เกรงใจคนนี้

ข้าพเจ้าบอกสะบายดีตอบแต่สำเนียงแปร่ง หางเสียงยังคงกระด้างไม่อาจเลียนอย่าง

"เรือไปหลวงพระบางใช่มั้ยครับ?"

"ใช่"

เราทำความรู้จักกัน ข้าพเจ้าจองที่นั่งตัวหน้าบอกฝากย่ามไว้กับขอแล้วขึ้นไปซื้อตั๋ว หามื้อเช้ารองท้อง 

เดินย้อนขึ้นเนินหวังมองหาแผงหรือร้านอาหารที่ชาวบ้านกินตามปกติ ไม่ใช่ร้านที่เปิดสำหรับนักท่องเที่ยว พบร้านก๊วยเตี๋ยวหัวมุมถนน มีลูกค้านั่งเต็มสองโต๊ะ ส่วนแม่ค้ากำลังหั่นหมูหั่นเครื่องใน ข้าพเจ้าหันรีหันขวางไม่รู้จะกินอะไรหรือสั่งว่าอย่างไร

แม่ค้าใจดีช่วยอธิบายแต่ก็ดูเหมือนสมองขี้แพ้ป.4 จะสับสนปนเปจนไม่รู้อะไรเป็นอะไร ที่ความจำพอจะแยกแยะก็คือเขาไม่เรียกก๊วยเตี๋ยวแต่เรียก 'เฝอ' มีเส้นเล็ก เส้นหมี่ หากเป็นเส้นกลมอ้วนขาวแบบอุด้งเรียก 'ข้าวเปียก' เป็นอันมื้อแรกในลาวคือเฝอเส้นหมี่ แนมด้วยผักสด(สดจริง ๆ)จิ้มเต้าหู้ยี้

กลับมาอีกทีมีฝรั่งนักท่องเที่ยวเต็มลำแล้ว เรือยังคงจอดนิ่งไม่มีทีท่าว่าจะออกตามกำหนดเวลา ดูเหมือนยังมีข้าวของที่ขอจะต้องทยอยยกขึ้นเรือไม่หมดไม่สิ้น หันมองในเรือพวกฝรั่งนั่งประจำที่กันสลอน แต่แล้วยังมีอีกกลุ่มคล้ายทัวร์บัสคันเดียวกันโผล่มา เหมือนคลื่นใหญ่ซัดเข้าเรืออีกระลอก ทั้งคนตัวใหญ่ ๆ เป้หลังขนาดยักษ์ยึกยักก้าวขาเรียงหนึ่งบนไม้กระดานลงเรือ แน่นจนไม่มีที่ยืนที่วางเป้

ข้าพเจ้าลุกไปยื่นมือช่วยประคองฝรั่งข้ามแผ่นไม้ บอกให้ระวังหัว พวกที่เข้ามาแล้วยืนอัดกันอยู่ด้านหน้าเรือ สภาพโกลาหล หน้าไปไม่ได้ หลังก็จะอัดเข้ามา พ่อของขอตะโกนให้ข้าพเจ้าช่วยบอกฝรั่งเดินเข้าภายใน ขอขึ้นขนย้ายเป้บนหลังคาขณะจอยพี่ชายจัดคนจัดของอยู่ด้านหลัง ข้าพเจ้าส่งเป้ขึ้นหลังคา ปากก็คอยบอกให้คนตัวใหญ่กลุ่มนี้เดินไปหาที่นั่งข้างหลัง (ทั้งยังงง ๆ ว่ายัดเข้าไปได้อย่างไร)

ไม่น่าเชื่อ..
ทุกคนมีที่นั่ง

พี่แพงเจ้าหน้าที่เข้ามาตรวจรายชื่อ-จำนวนคน ก่อนขึ้นเรือยังไม่ลืมหันมาอวยพรข้าพเจ้า เป็นอันได้เวลาขอปลดเชือกผลักเรือถอยออกจากท่า มีจอยเป็นสารถี ผู้พ่อนั่งอยู่ข้าง 

ครั้นเรือตั้งลำแล่นล่อง เสียงคลื่นน้ำปะทะลำเรือซ่านซ่า ข้าพเจ้าลุกมองหาเปยลาวหวังแกล้มสายลมเย็น

ขอยืนประจำเคาน์เตอร์เครื่องดื่มหน้าห้องเครื่อง มีชั้นวางของขบเคี้ยวบนผนัง ถังเก็บความเย็นสีส้มแช่เครื่องดื่มเต็มอัตรา

"ลดให้พี่เป็นพิเศษ" ขอบอกตอนยื่นเงินทอน ข้าพเจ้าอ่านพบกิตติศัพท์เรื่องของในเรือนั้นแพงจนกินแทบไม่ลง หวังอยู่ว่าอัตราลดพิเศษจะช่วยให้ข้าพเจ้าดื่มได้มากกว่าที่เกรงสักเล็กน้อย

"ขอขับเรือด้วยเปล่า?" ข้าพเจ้าถาม ขอส่ายหน้า

"จอยเป็นคนขับ เขาขับมาเกือบสิบปีแล้ว"

"โห..สิบปี ยังต้องมีพ่อคอยนั่งคุม!"

ขอพยักหน้า "ขับเรือยากเกาะแก่งเยอะ"

"ไม่เป็นไร ขายของรวยกว่า" ข้าพเจ้าหยอก "ยังคิดกลับไปสอนหนังสืออีกมั้ย?"

"คิด" ขอตอบ "ผมชอบสอนหนังสือ จะอยู่ช่วยพ่อสักพักแล้วไปสอนอีก..แต่..เฮ้อ.."

"ชอบสอนหนังสือก็ไม่เห็นต้องเข้าในระบบนี่.." ข้าพเจ้ายกเปยลาวจิบ ๆ พบว่ารสคล้ายเบียร์สดเลยซดรวดเดียวเหลือก้นกระป๋อง "เรือลำนี้สร้างชีวิตเรามานะ เราน่าจะรักมัน ดูแลมันให้ดี ใช้เวลาว่างสอนหนังสือเด็ก ๆ ก็ได้" ข้าพเจ้าเล่าเรื่องครูสังคม ทองมีให้ขอฟัง พยายามบอกให้เห็นว่าจิตวิญญาณของผู้สอนนั้นยิ่งใหญ่กว่าจะเอาไปขังไว้ในระบบที่ทั้งคับแคบทั้งรายได้แทบไม่พอเลี้ยงชีพ ขณะเราทำงานรองรับค่าครองชีพ เราสามารถสอนด้วยแผนการสอนของเราเอง นานวันเข้าผลของมันจะพิสูจน์ตัวเอง ทั้งทางสังคมและจิตใจ  

มองจากท่าที สำหรับเวลานี้ไม่คิดว่าขอจะเข้าใจความเชื่อแบบนี้ เพียงหวังหว่านเมล็ดพืชลงไปรอเวลาให้ดินฉ่ำน้ำดี อาจมีวันเติบดอกออกใบภายหน้า

"รายได้ต่อเที่ยวไม่น้อยนา..ทำให้ดีมีแต่รวย" คำนวนดูแล้วรายได้จากเรือร่วมแสนบาทต่อเที่ยว ข้าพเจ้าไม่เห็นเหตุผลที่จะทิ้งงานนี้ไป

"ได้ไม่มากหรอกพี่" ขอบอก ข้าพเจ้ายังงง ๆ ลองเอาราคาตั๋วของตัวเองคูณจำนวนคนแล้วทำไมยังบอกไม่มาก

"เกือบสามเดือนถึงจะได้เที่ยวสักที" ขอพูดต่อ

"สามเดือน!" ข้าพเจ้าผงะ

"ไปถึงปากเบงแล้วต้องตีเรือเปล่ากลับ"

"อ้าว.." ข้าพเจ้าอุทาน "ไม่ได้ไปถึงหลวงพระบางหรอกเรอะ!" สมองระดับเปยลาวหนึ่งกระป๋องเร่งตัดตัวเลขเหลือครึ่งหนึ่งทันที

"ต้องเปลี่ยนเรือ" ขอพูดภาษาไทยสำเนียงลาว

"ทำไมไม่รับนักท่องเที่ยวจากปากเบงกลับห้วยทรายล่ะ?"

"เขามีเรืออื่น" ข้าพเจ้าคล้ายจะเข้าใจ ดูเหมือนมีการกระจายรายได้กันให้ทั่วถึง

"งั้นตอนว่างทำอะไรล่ะ?"

"รับงานบริษัททัวร์"

"มีทุกวันมั้ย?"

"ไม่แน่"

ถึงตอนนี้ข้าพเจ้าอึ้ง ขอเปยลาวอีกกระป๋องบอกขอว่าไม่ต้องคิดราคาพิเศษคิดตามปกตินั่นแหละ ขอไม่ยอม ข้าพเจ้ายินยอมรับเปยลาวมานั่งแกล้มสายลมเย็นยลทิวทัศน์บนฝั่งน้ำ

เช้าวันถัดมาที่ปากเบงขอตะโกนเรียกข้าพเจ้าตั้งแต่เพิ่งก้าวไปที่ท่า สองคนพี่ชายกำลังช่วยกันดันเรือออก ข้าพเจ้ามาทันได้อำลา เราจับมือกันแน่น สายตาคนหนุ่มที่ยังคงเสาะค้นหาความหมายชีวิตจ้องข้าพเจ้านิ่งแทนถ้อยคำร้อยพัน

"ทำอย่างที่ใจต้องการ อย่าทิ้งเรือล่ะ" ข้าพเจ้าบอก

จอยคอยผลักเรือลำข้าง ขอส่งไม้ค่ำถ่อลงน้ำดันเรือถอยออกไปเรื่อย ๆ ยังคงมองมาบนฝั่งไม่วางตา ข้าพเจ้าโบกมือยิ้มอำลา ?

OOO

สุดสัปดาห์ไล่ต้อนข้าพเจ้าแทบจนตรอก เผลอเพียงครู่วันเสาร์มาเยือน ข้าพเจ้ายังไม่มีอักษรสักตัวโพสท์บอร์ด คิดเบี้ยวอีกสักทีก็เกรงแม่น้องนางพลับพลึงส่งค้อน การเขียนโดยไร้ซึ่งแรงจูงใจเป็นความทรมานชนิดหนึ่ง (เหล่าท่านคงซาบซึ้ง) พอ ๆ กับเขียนโดยเปี่ยมแรงจูงใจจากภายในนั่นเป็นหฤหรรษ์ยากบรรยาย

จนหนทางไม่รู้ทำไง เห็นตาลยอดด้วนปลายนา ตั้งใจไว้นานแล้วว่าจะเขียนถึง แต่ยังไม่รู้จะจับทางไหนอย่างไร การบอกไปว่าน้ำเค็มจากนากุ้งทำลายต้นตาลที่เคยดื่นดก ที่เป็นรากฐานชีวิตพื้นถิ่นมานมนานก็ดูง่ายดาษเกินไป

แต่แล้วโดยไม่ตั้งใจ บางอย่างก็ผุดขึ้นในกองขี้เลื่อยขมอง

ชาวบ้านที่นี่คงไม่ต่างต้นตาล พวกเขาอยู่กินกันมาอย่างปกติสุข พอกินพอใช้ จนวันหนึ่งรับสิ่งแปลกปลอมเข้ามา ด้วยความหวังจะมีชีวิตที่ดีกว่า แต่แล้วก็สูญหมดไม่เหลือกระทั่งที่อยู่อาศัย เมื่อพวกเขาลืมรากเหง้าซึ่งคืออดีต อนาคตที่เป็นส่วนหัวก็ไม่มีเหลือ เยี่ยงตาลยอดด้วนที่พวกเขาชักน้ำเค็มเข้าทำลายราก

ทั้งหมดเป็นเรื่องจริงที่ต้องใช้เวลาหลายสิบปีพิสูจน์ผล วิถีเกษตรเป็นรากฐานของเรามานมนาน หากไม่เห็นคุณค่าไม่ช่วยกันรักษาไว้ เราก็คงมีสภาพไม่ต่างตาลยอดด้วนที่ยืนเรียงรายอยู่ปลายนานั่น

ต่างนิดที่ตาลยอดด้วนไม่มีวันหวนกลับมาฟื้นต้นแตกใบอีกต่อไป แต่คนยอดด้วนยังมีโอกาส ข้าพเจ้าเพียงคาดหวังสักวันจิตสำนึกรักษ์เกษตรกรรมจะเติบโตขึ้น ผู้คนเห็นคุณค่าสิ่งที่ตัวมีและรักษาไว้ให้มั่น ไม่ยินยอมให้ค่านิยมใด ๆ แฝงเข้ามาทำลายได้อีก

เมื่อคิดถึงบทเรียนก็คิดถึง 'แบบเรียน' จึงใช้ ก ข ค แยกส่วน และใช้ ฮ นกฮูก แทน ง งู เป็นแบบเรียนที่จบอย่างรวดเร็ว

ทั้งหมดยังไม่ลงตัวเพราะเร่งเขียน แต่เมื่อความคิดก่อรูปเป็นร่าง หฤหรรษ์จารรจนาก็เต็มเปี่ยมสมใจ ทราบดีว่ายังดาษด้วยวรรคไม่งาม แต่กับประดาสหายหนอน เข้าสำนักคราใดข้าพเจ้ามิเคยพกความอายติดตัว เขียนเสร็จเร่งแหมะ

เป็นอันรอดตัวไปอีกหนึ่งสัปดาห์

มาตรแม้นเพียงอักขระอัปลักษณ์ สำหรับกับนักหัดเขียนเยี่ยงเราท่าน ขอเพียงเขียนออกมา นั่นสมควรนับว่าน่ายินดีแล้ว แรงจูงใจเล็ก ๆ ที่รู้ว่ามีใครสักคนคอยอ่าน ดูเหมือนจะกดดัน (นิดหน่อย) เมื่อถึงเวลาสุดสัปดาห์แต่ยังหาไม่เห็นแม้วรรควลี ข้าพเจ้าเดาเอาว่า สิ่งนี้เองที่กระตุ้นให้มุ่นความคิดผุดขึ้นจากกองขี้เลื่อย

สิ่งดีเล็ก ๆ นี้ใช่หาได้จากที่อื่นใด ซุกซ่อนอยู่ในสำนักหนอนนี่เอง

พบกันสุดสัปดาห์หน้าขะรับ

คารวะ

ขอบคุณคำทักทายขอรับ ท่านจินท่านวาท่านสายท่านประการังท่านอิงท่านข้าวท่านชายสหายพี่สองพี่ท่านเจ๊นกที่เคารพรัก

ตอบ ป.ล.

อยู่ท่าบอนขอรับท่านชาย
อีกอย่าง ผู้น้อยก็เจ้าหนอนดิลล์นั่นแลขะรับ ท่านมิได้หน้าแตกเลย แต่จะแตกก็แม็ตหลังอิตรงกลับมาแก้นั่นแลขะรับ

หลังคาขนำยังไม่เสร็จขะรับสหายพี่สอง (ฝนตกทำงานไม่ได้) ผู้น้อยยังไม่พ้นวิบากกรรม ทุลักทุเลพอตัว (เห็นทีต้องรีบสิ้นเสน่ห์เสียไว ๆ ขืนมีเสน่ห์นาน ๆ ข้าพเจ้าคงเกรียมไหม้เป็นปาทังก้าทอดกรอบแน่พี่ท่านเจ๊นกจ๋า)

สัมผัสที่ว่าคือตัวชี้วัดประเด็นเรื่องสั้นนั้น ๆ ว่าแม่นดีหรือไม่ หากประเด็นไม่ชัดเจน เนื้อหาชักนำออกนอกประเด็น หรือมีประเด็นย่อยเข้ามาซ้อน ทั้งหมดจะเป็นคล้ายเศษกรวดหินที่แทรกเข้ามาในเนื้อดิน ทำให้ทุบอย่างไรก็ยังร่วนซุย

มาตรแม้นประเด็นครั้งนี้ยังเบาอยู่มาก (ดังจะกล่าวต่อไป)(แล้วมันจะวงเล็บมาทำไมฟะ) แต่เพราะท่านได้ปั้นแต่งไว้อย่างเหนียวแน่น ความเป็นกลุ่มเป็นก้อนเดียวที่ชัดเจนพลอยทำให้น้ำหนักโดยรวมไม่เบาเลย (ตรงนี้พิสูจน์คำกล่าวที่ว่า เรื่องอะไรไม่สำคัญเท่าเล่าอย่างไร) 

ประเด็นคือ 'น้องสาวเอาคืนพี่ชาย'

เมื่อทุกตัวอักษรนำไปสู่ประเด็น เรื่องสั้นก็สมบูรณ์ ข้าพเจ้ายินดีกับท่านก็เพราะตรงนี้ รอดูอีกสักเรื่องสองเรื่อง หากจับประเด็นยังชัดเจนเช่นนี้ แปลว่าท่านยิงเข้าเป้าตลอดแน่ ซึ่งสหายน้อยของท่านก็พลอยยินดี

ข้าพเจ้าครุ่นคิดหลายตลบกว่าสวมถุงมือคว้าประแจประเลงงานซ่อมเที่ยวนี้

ลองไล่ทีละย่อหน้าเหมือนหนก่อน ๆ แต่ไม่ไหวเพราะมากมายเหลือเกิน จำต้องวางประแจ นั่งเพ่งพินิจ..เอาไงดี..

ที่ต้องนั่งเง็ง ก็เพราะวิธีไล่ย่อหน้าง่ายที่สุดแล้ว ไม่ต้องเรียบเรียงความคิด หากหาวิธีอื่นมีแต่ทำนายช่างกำมะลอมึนงง แต่ขืนใช้วิธีเดิม ดูท่าจะเปลี่ยนเป็นทำท่านงงมึน (เพราะจุดแก้มากเสียเหลือเกิน) ซึ่งผู้น้อยไม่บังควรยินยอมให้เกิดขึ้น

ข้าพเจ้าเลือกใช้วิธีดึงจุดที่เห็นว่าเป็นข้อที่น่านำมาพูดคุยพอเป็นตัวอย่าง ส่วนที่เหลือรบกวนท่านเสาะหาตามอัธยาศัย (หากเห็นคล้อยน่ะนะ)

๑ ภาษาในบทบรรยาย

มีการใช้ประโยคเชิงซ้อน ขยายซ้อนขยายอยู่ทั่วไป ขอท่านย้อนดู 'กล่องเครื่องมือนักหัดเขียน' สตีเฟ่น คิงก์ บอกว่าการขยายแล้วขยายเล่าอยู่ในประโยคเดียวกันมีแต่ทำให้ผู้อ่านสับสน เข้าใจยาก ทางที่ดีควรแยกเป็นสองประโยค

ในอดีตนักประพันธ์นามอุโฆษของสยามประเทศผู้รังสรรค์เจ้ามังฉงายร่ายเพลงทวนปราบศัตรู ประเลงสำนวนโวหารหลอมรวมใจตะละแม่มิ่งเมืองตองอูและแปรไว้ด้วยกัน ท่านเพียงหนึ่งเดียวใช้รูปประโยคมีขยายซ้อนขยายกระฉ่อนทั่วฟ้าสยามวรรณกรรม แต่นั่นคงต้องยกเป็นเรื่องของท่านผู้เลิศแล้วอักขระรจนา

สำหรับเรานักหัดเขียน ผู้น้อยยังเห็นว่าสมควรย่ำไปบนหนทางเรียบง่าย ใช้ประโยคเดี่ยว ตรงไปตรงมา จนกว่าช่ำชอง หลังจากนั้นค่อยเสกสรรปั้นแต่งตามแต่กำลังทักษะ

ขอลองทัศนาตัวอย่างประกอบขะรับ..

“เหอะๆๆ...เหอะๆๆ...คิกๆๆ...”

เสียงหัวเราะเป็นระยะๆ ทำให้คนที่นั่งอยู่ไม่ไกลนัก(มุมห้อง)เงยหน้าขึ้นมองพร้อมขมวดคิ้วมุ่น

“เป็นอะไรเรา?” เสียงสงสัยเอ่ยถามเป็นครั้งที่ 3

“เปล๊า!” เสียงแหลมสูงปฏิเสธปกปิดความจริงเอ่ยตอบเป็นครั้งที่ 3 เช่นกันดังมาจากริมฝีปากอิ่มสีระเรื่อ ใบหน้าหวานบ่งอาการขวยเขินปิดไม่มิดทุกครั้งที่ตอบปฏิเสธ และครั้งนี้ดูท่าอาการเขินจะหนักกว่าทุกคราวเพราะไม่กล้าแม้จะสบตาคู่สนทนา เจ้าหล่อนจึงไม่รู้ว่าชายหนุ่มผิวเข้มที่นั่งอยู่อีกมุมห้องบัดนี้เคลื่อนกายมาอยู่เบื้องหลังเธอ และกำลังชะโงกหน้าเข้ามาอ่านข้อความในโปรแกรม Word(เวิร์ด) ของเครื่องโน้ตบุ๊คที่เธอขะมักเขม้นพิมพ์อยู่เมื่อครู่อันเป็นต้นเหตุของเสียงหัวเราะที่ชายหนุ่มสงสัย

ทิพย์กวีสัมผัสได้ถึงความ(รู้สึก)ผิดปกติทางเบื้องหลังจึงหันไปมอง(มุมห้อง)ยังตำแหน่งที่ชายหนุ่มนั่งพิมพ์งานเมื่อครู่แต่ต้องตกใจจนลนลานเมื่อเห็นร่างสูงที่เคยนั่งอยู่บนโต๊ะไม้ใกล้ๆ กลับเปลี่ยนตำแหน่งมายืนชะโงกมองจอมอนิเตอร์อยู่เหนือตัวเธอเพียงแค่ยื่นมือสัมผัส

ท่านจะเห็นด้วยหรือไม่ ขอได้วางใจข้าพเจ้าจะไม่ถือเอาเป็นอารมณ์ใดเลย เพียงขอท่านลองอ่านโดยละส่วนที่ข้าพเจ้าขีดทับ หากเห็นว่าได้ความกระชับ ข้าพเจ้าก็ยินดี แต่หากเห็นว่าทำให้เสียรูปภาษา สูญความตั้งใจที่ต้องการสื่อ ข้าพเจ้าก็หาได้คิดน้อยเนื้อต่ำใจอันใด

มีคนเล่าความด้วยภาษากระชับ ใช้ประโยคเดี่ยวตรงไปตรงมาเปี่ยมพลัง ขอท่านลองดูที่คอหอสาม 'บ้านเกิด : แบบเรียนเขียนไทย' ขะรับ  

๒ คำฟุ่มเฟือย

ใช้คำฟุ่มเฟือยคือกล่าวมากคำ ทั้งที่กล่าวน้อยคำก็ได้ความ ท่านเห็นด้วยหรือไม่? ข้าพเจ้าปะ 'สัมผัสได้ถึง' อีกครั้งหลังจากระเบียงฝนคราก่อน คิดว่าเป็นคำคุ้นชินของท่าน แต่ขอให้ทบทวนเถิดขะรับ

เป็นธรรมดาแรกฝึกเขียน กว่าเรียบเรียงคำเป็นประโยคแปลงความคิดเป็นตัวอักษร ขอเพียงหมั่นลดทอน ตรวจตราหาคำที่ไม่ก่อความหมาย หรือซ้ำคำอื่นแล้วกำจัดเสีย  

๓ บทพูดกับบทบรรยาย ไม่ควรซ้ำความ

เราบอกเล่าด้วยบทบรรยาย หลายครั้งเล่าด้วยบทพูด แต่ไม่ควรบอกเล่าเรื่องราวเดียวกัน ทำให้เรื่องย่ำอยู่กับที่ ไม่ผู้อ่านอาจเข้าใจไปว่าคนเขียนหลงลืม (ลองดูบทบรรยายตอนทิพย์กวีเขียนนิยายไม่จบแล้วเริ่มเรื่องใหม่ และบทพูดพี่ชายย้ำเรื่องนี้อีกที น่าจะเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง หากเลือกบทบรรยาย พี่ชายน่าจะพูดผ่านแบบละไว้ฐานเข้าใจ) 

๔ ประเด็นเบา

ไม่สำคัญดอกขะรับ

ข้าพเจ้ายกเป็นประเด็นทั้งรู้ว่าไม่สำคัญ ก็เพราะไม่สำคัญนี่แลที่สำคัญ สมมุติว่าส่งเรื่องนี้ให้บรรณาธิการประเภทสะท้อนชีวิตสะท้อนสังคมอ่าน พระคุณจะต้องบอกว่าประเด็นเบาโหวง เขียนมาใหม่นะจ๊ะ

คุณลุงฟุลจั้มเขียนเรื่องเด็กน้อยเล่นเก้าอี้ดนตรี ไม่มีอะไรแค่เล่นเก้าอี้ดนตรี  ข้าพเจ้าชอบ 'ก็ผมไม่อยากนี่หว่า' หมอนี่เป็นนักเขียนยิว เอาชนชาติตัวเองมาแซว เล่าเรื่องไร้สาระประเภท 'คนเหนียวหนี้' ทวงเท่าไรไม่จ่ายสักที เจ้าคนทวงก็ตะบันทวงจนสุดท้ายเจ้าเหนียวหนี้ยอมจ่าย ประเด็นแค่นั้นเอง

หากส่งสองเรื่องนี้ให้พ่อคุณบรรณาธิการสะท้อนสังคมสะท้อนชีวิต แน่ล่ะคำตอบเหมียนเดิม

ที่มาของคำกล่าว 'ประเด็นเบา' คือ ผิดคน

เด็กน้อยเล่นเก้าอี้ดนตรี จะมีอะไรให้พวกผู้ใหญ่แก่แดดลมอย่างเราท่านได้ขบคิดนักหนา แต่คุณลุงฟุลจั้มแกทำได้ อ่านแล้วอารมณ์ดี ชวนคิดว่าหากใช้ตักของแต่ละคนแทนเก้าอี้จะเป็นอย่างไร ส่วนเจ้า 'คนเหนียวหนี้' นั่น ไม่ได้แง่คิดอะไรเลย แต่ขำกลิ้ง!

ประเด็นไม่ใช่หนักหรือเบา แต่อยู่ที่ เล่าอย่างไร?

จุดอ่อนของ 'สองพี่น้อง..' อยู่ตรงนี้

ตอนจบน้องสาวจะเอาคืนพี่ชาย จะต้องเป็นสถานการณ์ที่ทำให้พี่ชายงุนงง จึงจะสมใจน้องสาว (ซึ่งผู้เขียนจะต้องสร้างขึ้นมา) และพี่ชายจะงงเป็นไก่ตาแตกก็เมื่อน้องสาวไปรู้ความลับโดยคาดไม่ถึง (หากปิดคนอ่านได้ยิ่งดี)(แน่ล่ะ..เฉลยตอนจบ)

เรียกว่าจุดอ่อน แต่หาใช่จุดด้อยอันใด เพียงข้าพเจ้าคิดไปว่าหากปรับแต่งอีกสักนิดจะทำให้เรื่องเข้มข้นขึ้น

เรื่องเล่าสนองความต้องการอรรถรสหลากหลาย ไม่จำเป็นต้องเพื่อชีวิตจ๋า เขียนอะไรก็ต้องมีแง่คิดไปเสียหมด มีผู้อ่านอยู่มากที่อ่านเพื่อบันเทิงเริงรมณ์ ผู้อ่านแนวเคร่งเครียดก็ต้องมีบ้างวันเบา ๆ ข้าพเจ้าเชื่อว่าทุกเรื่องเขียนเป็นเรื่องสั้นได้ ขึ้นกับว่าจะเล่าอย่างไรให้สาสมใจนี่สิ..กลุ้มจริง! 

สรุป :

เล่าลื่นไหล บทสนทนาเป็นธรรมชาติ (ตินิดก็อิตรงบทเลิฟซีนนั่น..ช่างจำ! หากยกกระดาษขึ้นอ่านยังไม่ว่าไร ชมหน่อย นั่นเป็นบทบรรยายงามสุดในเรื่อง) ดำเนินเรื่อง คุมประเด็น อารมณ์เรื่องเด่นชัด เป็นเรื่องสั้นฝึกเขียนที่ยอดเยี่ยมขอรับ ให้คะแนนสักเก้าครึ่ง พลาดที่ภาษาในบทบรรยายจึงขอหักออกแปด..แฮ่!

หวังท่านพินิจจากตัวอย่างแล้วลองมองหาส่วนที่เหลือ

รอคอยงานฝึกเขียนชิ้นต่อไปด้วยความระทึกในดวงหทัยพลันขะรับ

คารวะ

เรื่องสั้นหัดเขียน : สองพี่น้องนักประพันธ์

เมื่อแรกตอกเสามุงหลังคาขนำบนอากาศ ผู้น้อยหวังใช้เก็บตัวอักษรซอมซ่อเป็นที่เป็นทาง ตระหนักว่าลายอักษรอัปลักษณ์ หากดึงดันสำแดงบนพื้นที่สาธารณะมีแต่นำใบหน้าผู้จารใส่กระสอบเลหลังเป็นเสื้อผ้าตลาดโรงเกลือเสียเท่านั้น

แต่ต่อให้เป็นพญาเหยี่ยวรุ้ง ไหนเลยสามารถบินสูงเทียมเมฆาโดยมิเคยเตาะแตะอยู่ข้างฟางรัง

อับอายย่อมมีอยู่เป็นสามัญ แต่ความหนาของใบหน้าก็ได้ห่อหุ้มเสียมิดชิดจนอับอายมิอาจแหล๋มออกยืนท้าวสะเอวอวดพุงหลาม

ตัวอักษรซอมซ่อจึงโผล่ศีรษะหน้าเวที ออกท่าออกทาง วาดมือกวาดเท้า ตวัดทวน ลูบเครายักคอเป็นงิ้วกลางแปลงแสดงจำอวดอักขระมาจนบัดนี้

ประสีงิ้วไม่ประสา เมื่อทุ่มกายใจสำแดงย่อมวาดหวังจำนวนผู้ชมให้มากไว้  คิดไปว่าเป็นกำลังใจสำหรับการแสดงในรอบต่อ ๆ ไป ยิ่งโรงงิ้วคึกคักจอแจเท่าไร จะยิ่งดูเหมือนว่าเจ้าลิโป้ เตียวเสี้ยน ตั๋งโต๊ะ ตั้งหน้าตั้งตาออกลีลาท่าทางกันสุดฝีมือ ซึ่งบัตรเข้าชมก็หาได้คิดเป็นอัฐเป็นเฟื้องอันใด ขอแค่คำทักทายเล็ก ๆ น้อย ๆ พอประโลมใจ

วันใดเก้าอี้ผู้ชมว่างเปล่า เขม้นมองจากเวทีเห็นแต่เจ้าจิ้งจกกระดิกหางไล่ฮุบแมลง ซ้ำยังมีหน้าหันมาตะคอก

"มองอะไร!?..แสดงไปเซ่!"

ประดางิ้วจำอวดพากันหดหู่ซึมเซา ไร้เรี่ยวแรงแล้งกะจิตกะใจจะวาดท่าออกทาง ว่างวายผู้ชมนานเข้าพาลจะเลิกแสดงเสียรู้แล้วรู้แรด

แล้ววันหนึ่งผู้คนกลับมาให้ความสนใจ โรงงิ้วเต็มด้วยอาซิ้มอาซ้ออาแปะหอบหิ้วอาตี๋อาหมวยมานั่งสลอน ยิ่งตอนลิโป้จะฆ่าตั๋งโต๊ะทุกคนนิ่งกับที่ราวถูกสะกด พากันเพ่งมองด้วยใจระทึก ไม่เว้นกระทั่งนังหมวยกิมจี๋ที่เดินขายเม็ดก๋วยจี๊ยังอ้าปากค้าง

โรงงิ้วกลับมาคึกคักอีกครั้ง

แต่ถึงตอนนี้ เข้าใจแล้วว่าความสุขของการแสดงมิควรผูกติดกับจำนวนผู้ชม เมื่อรักในศิลปะการแสดง พึงแสดงให้เต็มกำลังไม่ว่าผู้ชมมากน้อยเพียงใดการแสดงยังต้องดำเนินไป ก็เพราะได้ฝากวิญญาณไว้แล้วบนเส้นทางสายนี้

เพราะอ่อนไหวกับภาวะแวดล้อมตกกระทบ ผู้น้อยจึงหอบเสื่อหอบหมอนมาปักเสากั้นฟากฝามุงหลังคากระต๊อบที่ชายป่า ยากหาผู้คนสัญจรผ่าน

จากโรงงิ้วในชุมชน กลายเป็นอาศรมอักขระพรตผู้ถือสงัดสันโดษ

ใช่หมายทำตัวเป็นนักบวชทรงศีล เพียงมุ่งหวังบำเพ็ญเพียรจนกว่าบรรลุอักขระธรรม ผ่านวัตรปฏิบัติไปโดยสงบงัน นานทีมีสหายที่นับถือคิดถึงกันหิ้วชะลอมอักษรมาฝาก นั่นนับว่าประโลมใจยิ่งแล้ว

'คุยให้น้อยเขียนให้มากไว้'

เขียนใช้พลังงานกว่าอ่านหลายเท่า ผ่านตาตัวอักษรสองนาที ผู้เขียนอาจใช้เวลาถึงสองชั่วโมง บำเพ็ญอักขระธรรมจึงต้องการเวลายิ่งยวด

เป็นการสมควรแล้วที่ท่านจินนี่เองจ้าที่เคารพปะความเงียบวังเวง ณ อักษรอาศรมนี้ ในความเงียบเชียบวิเวกนั้นขอท่านได้รับทราบว่าบำเพ็ญเพียรยังคงดำเนินไป หาได้ลดหย่อนอุตสาหะเลยสักเวลานาที  แลการรักษาไว้ซึ่งความเงียบยังเป็นปณิธานไม่แปรเปลี่ยน

สำนักปฏิบัติธรรมเต็มด้วยเหล่าผู้ใฝ่ธรรม สถานที่กลับเงียบเชียบราวไร้ผู้คนฉันใด

อาศรมอักขระธรรมย่อมหวังอักษรากาศบริกรรม สนทนากันด้วยงานเขียนแทนอักขระวาจาฉันนั้น

แวะมาปะความเงียบคราใด หวังท่านจินนี่เองจ้าที่เคารพรักรับวิเวกกลับไปเป็นกำนัลเพื่อความจำเริญแห่งอักขระบำเพ็ญของท่านยิ่ง ๆ ขึ้นเทอญ

คารวะ

ภายในเป็นโลกสลับซับซ้อน มีอุปกรณ์หน้าตาประหลาดวางเรียงสลอน ชิ้นเล็ก ๆ อยู่ชั้นบนและชั้นกลาง ชั้นล่างที่เป็นเหมือนท้องของหุ่นเต็มด้วยเครื่องมือชิ้นใหญ่หลายขนาดหลากรูปทรง ที่เหมือนกันทุกชิ้นของอุปกรณ์หน้าตาประหลาดทั้งห้าช่องก็คือวาวสีเงินสะท้อนเงาเป็นมันน่าหยิบจับ

พ่อหิ้วกล่องเหล็กด้วยมือข้างเดียว เส้นเลือดท่อนแขนเขียวโปน ข้าพเจ้าตอนนั้นสูงยังไม่พ้นเอวพ่อเดินตามหลัง

พ่อก้าวลงไปในเรือ วางกล่องเครื่องมือไว้ใกล้ตัว นั่งลงข้างเครื่องยนต์ ลองสตาร์ท

ได้ยินแต่เสียงแก๊ก ๆ เครื่องยนต์นิ่งสนิทเหมือนคนขี้เซาต่อให้ปลุกอย่างไรก็ไม่ยอมตื่น

พ่อเปิดกล่องหยิบเครื่องมือมาคลายน็อตถอดชิ้นส่วนเครื่องยนต์ออกทีละชิ้น เห็นพ่อสาระวนอยู่กับเครื่องยนต์ข้าพเจ้าขี้เกียจอยู่ดูหลบไปวิ่งเล่นเสียที่ส่วนอื่นของเรือลำใหญ่เท่าสนามบอล

จนตกเย็นแดดอ่อน เริ่มหิวจึงวิ่งกลับมาที่พ่อ

พ่อกำลังนั่งขัดเครื่องมือด้วยแปรงลวดทองเหลือง น้ำมันในแกลลอนผ่าข้างดำเสียกว่าน้ำในกะละมังตอนแม่ซักผ้า อุปกรณ์หน้าตาประหลาดในมือพ่อดูเป็นเงาวาว พ่อหยิบขึ้นมาขัดทีละชิ้นแล้ววางเรียงไว้

"เสร็จแล้วหรือครับ?" ข้าพเจ้าถาม

"ยัง" พ่อตอบ "ไม่มีอะไหล่ เอาไว้พรุ่งนี้ได้อะไหล่เรามาจัดการอีกที"

"อ้าว.." ข้าพเจ้าร้อง "ยังไม่เสร็จทำไมพ่อล้างเครื่องมือล่ะครับ?"

พ่อยิ้ม หยิบบล็อกสแตนเลสขึ้นมาขัด น้ำมันสีโคลนเคลือบมือพ่อเป็นเงาส่งกลิ่นรุนแรง ข้าพเจ้าไม่หายสงสัย

"พรุ่งนี้ก็ต้องมาทำใหม่อยู่ดี เสร็จแล้วค่อยล้างก็ได้นี่นา"

"พ่อล้างเครื่องมือทุกครั้งที่เลิกงาน" พ่อวางบล็อกลง "อีกอย่างเราจะได้รู้ว่าเครื่องมืออยู่ครบไม่เผลอทำหล่นหาย"

อยากให้พ่อเสร็จไว นั่งยองลงมองหาแปรงลวดคิดช่วยล้าง

"ไปเล่นก่อนไป อีกแป๊บเดียวก็เสร็จแล้ว" พ่อบอก

ข้าพเจ้าขยับออกมาทั้งใจอยากให้พ่อล้างเครื่องมือเสร็จไว ๆ พ่อนั่งขัดอุปกรณ์ทีละชิ้น ดูไม่รีบไม่ร้อน กว่าขัดชิ้นสุดท้าย พวกก่อนหน้าก็แห้งน้ำมันพอดี จากนั้นค่อยจัดวางกลับลงกล่องเครื่องมือ

เครื่องมือของพ่ออยู่ในสภาพเงางามเสมอ ข้าพเจ้าหยิบออกมาเล่นทีไรไม่เคยมีกลิ่นน้ำมันหรือเลอะมือ ขณะกล่องเหล็กใบนั้นถูกสนิมกัดกร่อนไปตามกาลเวลา

ทุกวันนี้เห็นกล่องเครื่องมือพลาสติกรูปร่างหน้าตาแข็งแรงคล้ายหุ่นยนต์เก็บของมีช่องเชิงตรงโน้นนิดตรงนี้หน่อยใช้เก็บอุปกรณ์หลากขนาดทีไรยังอยากซื้อเก็บไว้ทั้งที่มีอยู่ก็เก็บเครื่องมือสำหรับจัดการสายไฟ ท่อน้ำ ซ่อมแซมที่อยู่อาศัยได้อย่างปกติสุข

ความรู้สึกผูกพันกับกล่องเครื่องมือคงแฝงเร้นอยู่ในใจตลอดเวลา สุขทุกครั้งที่ได้สาระวนอยู่กับเครื่องมือในกล่อง ต่างกันก็ตรงที่ไม่ใช่ประแจสแตนเลสและบล็อกขนาดต่าง ๆ สำหรับซ่อมเครื่องยนต์ และที่ต่างถึงต้องคอยเตือนตนก็คือ กล่องเครื่องมือข้าพเจ้ารกจนบ่อยครั้งแค่ค้นหาอุปกรณ์สักชิ้นต้องรื้อข้าวของข้างในออกมากองแทบทั้งหมด ต่างจากกล่องเครื่องมือพ่อที่ทุกอย่างอยู่ในตำแหน่งเป็นระเบียบเรียบร้อย

หลายปีแล้วข้าพเจ้าฝึกเขียนหนังสือ ช่วงเวลาก่อนลงมือฝึกเขียนเอาจริงจัง ด้วยความใคร่รู้ว่าทำอย่างไรจึงจะเขียนหนังสือได้ ข้าพเจ้าซื้อหนังสือคู่มือหัดเขียนแทบทุกครั้งที่ผ่านตา ด้วยเข้าใจไปว่าอ่านหลักการเหล่านั้นแล้วอาจพบบานประตูเปิดสู่โลกของงานเขียนที่ใฝ่ใจ

กว่าพบว่าการเปิดบัญชรแห่งอักขระคือลงมือเขียน หาใช่เอาแต่อ่านหลักการเขียนร้อยแปดพันวิธี ข้าพเจ้าก็มีหนังสือแนะนำวิธีเขียนเรียงบนชั้นสลอน

กว่ารู้ว่าร้อยแปดหลักเขียนเหล่านั้นเป็นเพียงเครื่องมือที่ต้องใช้ทักษะควบคุมให้ทำงาน ทักษะที่ต้องผ่านการเรียนรู้โดยฝึกฝนครั้งแล้วครั้งเล่า ไม่ต่างเครื่องมือพ่อใช้ตอนซ่อมเครื่องยนต์ ประแจในมือพ่อที่เคลื่อนไหวไปมาแค่ช่วยอำนวยสะดวกให้การซ่อมแซมดำเนินไป ส่วนรู้จัดการตำแหน่งเสียหาย หาจุดเป็นเหตุให้เครื่องยนต์ไม่ทำงานต้องใช้ทักษะช่างยนต์ที่ฝึกฝนจนชำนาญ

ระหว่างหนทางฝึกฝนอักขระ หลายครั้งติดขัดไม่อาจนำตัวอักษรก้าวต่อไป ข้าพเจ้าควานหยิบเครื่องมือมานั่งอ่านทบทวนเผื่อว่าจะมีมนต์วิเศษดลบันดาลให้พบทางออกนำพาตัวอักษรเดินทางต่อ

ด้วยความที่วางเครื่องมือสะเปะสะปะ หารู้ไม่เครื่องมือใดอยู่ตรงไหน ควานหยิบแต่ละครั้งรื้อค้นให้วุ่น  หลายครั้งกลับไม่เจอเครื่องมือที่ใช้แก้ไขปัญหาซึ่งกำลังติดขัด

ยินชักชวนจากสหายรักที่เคารพย่าหนุงให้ร่วมขบวนเหล่านักหัดเขียนบ้านหนอนสำหรับการกลับมาของก้าวฯ 2 ข้าพเจ้าตอบรับทันควัน  สิ่งที่ต้องการกระทำผุดพรายในทันที

ฝึกเขียนหนังสือมาหลายปี ข้าพเจ้าเห็นควรมีกล่องสักใบสำหรับจัดเก็บเครื่องมือที่วางเปะปะนี้เสียที

ช่างไม้เลื่อยไม้ตอกตะปูสร้างกล่องเครื่องมือของตน กล่องเครื่องมือของพ่อเป็นเหล็กอาจเพราะเหมาะใช้เก็บเครื่องมือเหล็กสแตนเลสเงาวาวเหล่านั้น 

สำหรับช่างอักขระ กล่องเครื่องมือเห็นควรตอกขัดมัดขึงขึ้นจากกองอักขระเพื่อใช้จัดเก็บเครื่องมือสานถักอักษรให้เข้าที่เข้าทาง แยกเป็นสัดเป็นส่วนง่ายต่อการหยิบจับ และแน่ล่ะ..ไม่ควรลืมทำความสะอาดทุกครั้งหลังใช้งาน 

ยังไม่แน่ใจว่ากล่องใบนี้จะมีสักกี่ช่องชั้น  ไว้คราวหน้าเราค่อยมาดูกัน ●

OOO

'..ส่วนที่เหลือก็คือการฝึกฝนอย่างหนัก ไม่มีหยุดครับ ไม่ว่าฝนตกหรือแดดออก และผมเชื่อว่าใครก็ตามที่ทำเช่นนี้ ย่อมเป็นนักเขียนอาชีพได้ทั้งนั้นครับ'

วินทร์ เลียววาริณ

ตั้งใจไว้ว่าหากยินยอมขยับปลายเท้าออกเดินทางจะไปแต่สถานที่ซึ่งยังมีชีวิต มีผู้คนชาวถิ่น ใช่แค่เดินดูซากสิ่งก่อสร้างที่เต็มด้วยนักท่องเที่ยวแล้วกลับ

หลวงพระบางจึงอยู่ในใจมานาน

บัสใหญ่เคลื่อนไปบนถนนสายชนบทเล็ก ๆ แคบจนดูเหมือนรถบัสคันเดียวยึดพื้นที่แทบไม่เหลือให้คันอื่น ภูมิทัศน์รายรอบเต็มด้วยหมอกหนา มองเห็นข้างหน้าเพียงระยะใกล้ คนขับควบคุมคันเร่งเคลื่อนรถไปข้างหน้าเนิบช้าสม่ำเสมอ

แสงฟ้าสว่างฟุ้ง

เส้นทางเลาะเนินเขาผ่านหมู่บ้านร้านตลาดสลับไปมา วิถีชีวิตยามเช้าของชนพื้นถิ่นทางเหนือเคลื่อนไหวอยู่สองข้างทาง ผู้คนสวมถุงมือสวมหมวกไหมพรมเสื้อกันหนาวตัวหนากันถ้วนหน้า ความหนาวเย็นภายนอกเป็นที่คาดหมายได้ ผู้โดยสารทยอยลงเรื่อย ๆ

ด้วยไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับหลวงพระบางอยู่เลย ก่อนออกเดินทางข้าพเจ้าจึงเสาะหาเท่าเวลาน้อยนิดอำนวย พบว่าหลายคนใช้เส้นทางหนองคาย-เวียงจันทร์ แล้วต่อรถผ่านวังเวียงไปหลวงพระบาง บางคนแวะวังเวียงก่อน บางคนตรงไปหลวงพระบางแล้วแวะวังเวียงขากลับ

พบว่ายังมีอีกเส้นทาง ลงเรือจากเชียงของ แวะปากเบงหนึ่งคืน ต่อเรือไปหลวงพระบาง กลับเข้าไทยทางรถโดยผ่านวังเวียง-เวียงจันทร์-หนองคาย

สรุปให้ตัวเองว่านี่เป็นเส้นทางน่าสนใจเพราะจะได้ประสบการณ์แตกต่าง เส้นทางไป-กลับไม่ซ้อนทับ อีกทั้งใช้เรือเป็นขาไปนั้นล่องตามลำน้ำไม่ทำให้เสียเวลาเหมือนขาขึ้น

ข้าพเจ้าจึงเลือกมาเชียงของอำเภอริมโขงจังหวัดเชียงราย

เหลียวมองเบาะหลังเหลือหญิงสาวในรถคนเดียว ข้าพเจ้าส่งยิ้มเธอยิ้มตอบ

บัสใหญ่จอดตลาดเชียงของ ลงจากรถกระชับย่ามออกเดินเพียงสองสามก้าวก็พบป้ายรถโดยสารไป ต.ม.ริมโขงแจ้งราคาคนละ 30 บาท เป็นมอเตอร์ไซค์พ่วงเบาะหลังที่นั่งสองแถว ข้าพเจ้าวางย่ามนั่งบนเบาะ

"ต้องรอให้เต็มก่อนใช่มั้ยพี่?" ข้าพเจ้าถาม

"ไม่นานหรอก" โชเฟอร์วัยกลางคนส่งยิ้มสำเนียงเหนือ หันไปพูดคุยกับเพื่อนต่อ

หญิงสาววางกระเป๋าบนขอบทางแล้วกดโทรศัพท์ คุยเพียงสองสามคำก็วางหู เธอล้วงถุงมือหมวกไหมพรมมาสวม เตรียมตัวมาดีแฮะ ข้าพเจ้าเองไม่มีอะไรป้องกันอากาศหนาวนอกไปจากถุงนอนใบเดียวเพราะไม่อยากพกข้าวของพะรุงพะรัง อากาศภายนอกเย็นเสียกว่าในรถเมื่อครู่เสียอีก

"ไปหลวงพระบางเหรอครับ?" ข้าพเจ้าทักทาย ไอเย็นพวยพุ่งทุกคำขยับปาก

"เปล่าค่ะ" เธอตอบ "ไปภูชี้ฟ้า"

"อ้อ..ภูชี้ฟ้า" มีป้ายบอกเส้นทางไปภูชี้ฟ้าตลอดช่วงที่ผ่านมา "ไปอย่างไรครับ?"

"เดี๋ยวเพื่อนมารับค่ะ"

"มีเพื่อนเป็นคนที่นี่หรือครับ?"

"เปล่าค่ะ" เธอยิ้ม "เพื่อนล่วงหน้ามาก่อน"

นั่งคุยฆ่าเวลาสักครู่โชเฟอร์หนุ่มใหญ่คงเห็นไม่มีผู้โดยสารเพิ่มแน่แล้วจึงขยับเข้าประจำที่ เคลื่อนรถออก

"ไปก่อนครับ" ข้าพเจ้าโบกมือ เธอยิ้มโบกมือตอบ ขณะเดียวกับรถโตโยต้าสปอร์ตไรเดอร์เลี้ยวมารับ

ข้าพเจ้านึกสงสัยเสมอมา หรือการเดินทางคือการฝึกจิตให้ใจกระด้าง? ฝึกผ่านพบโดยไม่ต้องผูกพัน เราเพียงพบ-พูดคุย จากนั้นก็พลัดกันไปตลอดกาล เช่นนั้นการพบระหว่างเดินทางคืออะไร? เพื่ออะไร?

สปอร์ตไรเดอร์แล่นตามหลังมอเตอร์ไซค์พ่วงท้ายมาห่าง ๆ เรายังโบกมือให้กันเมื่อรถขยับเข้าใกล้

มอเตอร์ไซค์สองแถวเลี้ยวลงเนินเข้าเทียบที่ทำการตรวจคนเข้าเมือง มองเห็นซุ้มประตูสู่อินโดจีนขรึมขลัง

ข้าพเจ้าโบกมืออีกครั้ง..เราจากกันตลอดกาล

หลังกรอกแบบฟอร์มแผ่นเล็ก ๆ ยื่นพาสปอร์ตให้เจ้าหน้าที่รอเพียงครู่ได้รับพาสปอร์ตคืน ข้าพเจ้าเดินรอดประตูสู่อินโดจีนลงเนินยังฝั่งน้ำ

สายน้ำโขงสีใบชารี่ไหล มองไปอีกฝั่งด้วยฉงนใจ เพียงข้ามน้ำนี้ไปก็จะเป็นดินแดนแปลกหน้า เป็นอีกแผ่นดินที่ไม่ใช่แผ่นดินเกิด ที่จะเปลี่ยนสถานภาพเป็นผู้เยือน..ใกล้กันแค่ข้ามน้ำแต่กลับแผกจนต่างเผ่า

ข้าพเจ้าจะใช้เวลาบนสายน้ำและแผ่นดินฝั่งโน้นอีกหลายวันข้างหน้า ยังมีผู้คนที่จะผ่านพบระหว่างทาง เป็นผู้คนซึ่งข้าพเจ้าไม่อาจผูกพัน เราเพียงพบกันแล้วจากไป..หรือเราเป็นซากร่างที่ออกเดินทางโดยไร้จิตใจ เพียงแลกเปลี่ยนวาจา ไม่ต้องรู้สึกรู้สาหรือคิดต่อว่าปฎิสัมพันธ์รูปร่างหน้าตาเช่นนี้มีธรรมชาติอย่างไร? เป็นไปเพื่อการใด?..

ไม่ใช่เรื่องที่จะตั้งคำถาม ใคร ๆ ก็เป็นอย่างนี้ ข้าพเจ้าคงห่างการเดินทางนานเกินไป..นานจนลืมไปแล้วว่า..ใคร ๆ ก็เป็นอย่างนี้ ●

๒ ปีนับแต่ฟองแรก มันให้ไข่ทองคำไม่ขาด แต่นี่เกือบ ๔ เดือนแล้ว ห่านไม่ได้ให้ไข่ทองคำเหมือนเคย เจ้าของห่านตัดสินใจเลือกฆ่ามัน เพื่อเอาไข่ใบสุดท้ายในท้อง

... ไม่มีไข่ทองคำในนั้น และไม่มีอีกเลย

ผมได้ยินนิทานเรื่องนี้ครั้งแรกเมื่อสัก ๔ ปีที่แล้ว ในห้องอบรมเกี่ยวกับการบริหารการผลิต อาจารย์ผู้สอน ชี้ให้เห็นว่า หากเราต้องการผลผลิต (Production) สิ่งที่ควรให้ความสนใจเป็นลำดับแรก คือ ความสามารถในการผลิต (Production capability) – ไม่ใช่วัตถุดิบ (Material)

นิทานเรื่องนี้ ผมหยิบมาใช้บ่อยครั้งไม่เฉพาะที่ทำงาน ซึ่งเป็นโรงงานผลิต แต่ในชีวิตประจำวัน ความรัก ครอบครัว ... การเขียน (เขียน “งานเขียน” ทีไร เขินชะมัด)

เครื่องบำรุงความสามารถในการเขียน สำหรับผมแล้ว คือ บรรยากาศ และ เครื่องมือ

บรรยากาศในการเขียนที่ดี เหมือนวาล์วน้ำ เอื้อให้ “วัตถุดิบ” ที่เราเกี่ยวเก็บจากการใช้ชีวิตประจำวันหลั่งไหลออกมาโดยไม่ต้องออกแรงเค้น

บรรยากาศในการเขียนที่ดี อาจไม่จำเป็นต้องเงียบสงัด หรือเป็นที่ที่ไม่มีผู้คน แต่แน่ล่ะ ต้องไม่พลุกพล่านจนเกินไป พอมีที่ให้ “สติ” เดินทางไปและกลับมา

เมื่อ “มีบรรยากาศ” แต่เพราะอากาศร้อนแลบอย่างนี้ อาจทำให้เราเร่งรวกส่งงานเขียนออกไปโดยไม่ได้กลั่นเกลา

ดูเหมือนจะเรื่องมาก ข้อแก้ตัวสำหรับเรื่องนี้ คือ จริตที่แตกต่างกัน และ สำคัญของงานเขียนต่อการดำรงชีวิต

เครื่องมือ ... ในบ้านหลังเก่า ผมใช้คอมพิวเตอร์แทนโต๊ะทำงาน ข้าวของอุปกรณ์ต่างๆ อยู่ในที่ที่มันควรอยู่ แม้จะย้ายมานั่งขีดเขียนบนโต๊ะอาหารบ้าง ก็ไม่เป็นไร อะไรๆ ก็ยังหาได้บนโต๊ะทำงานที่ว่า

แต่ในบ้านหลังใหม่ ที่นี่ไม่มีโต๊ะทำงาน ผมใช้โต๊ะอาหารแทน นี่คงเป็นปัญหาหรือข้ออ้าง – ผมเท่านั้นที่รู้

วัตถุดิบกับความสามารถในการผลิต เป็นเรื่องละคนกัน ใช่แล้ว เรื่องละคน คนละเรื่อง พิจารณาดีๆ จะเห็นเป็นอย่างนั้น ผมอ่านหนังสือเท่าเดิม หมดจากยุคหนังฮาวทู ผ่านยุคหนังสือธรรมะ ทุกวันนี้ แนวหนังสือยังไร้ทิศ

ผมอ่านวรรณกรรมดีๆ และบทกวี - น้อย คงเป็นนักเขียนที่ดีไม่ได้ (นิยามนักเขียนที่ดี เราท่านอาจต่างกัน)
ปัญหาดาบเลเซอร์ไม่ทำงาน ไม่เกิดขึ้นแล้ว หรืออาจเกิดขึ้นสั้นๆ พลันสติจำคำแนะนำของทั่นดิลล์ได้ ปัญหาที่ว่าก็หายไป – เพราะอะไร เพื่ออะไร คือคำตอบ

พี่ทั่นฯ บ่นมาเสียยืดยาว ขอขอบคุณที่กรุณารับฟัง เรื่องแบบนี้ เล่าให้ใครฟังมากไม่ได้หรอก เดี๋ยวเขาหาว่าใจเสาะ เปล่าเลย ใจไม่เสาะ – พูดมากเสาะท้อง ทั่นพี่เคยได้ยินไหม ?

ขอ “กำลัง” จงสถิตกับท่าน(พี่)

ขุนอรรถ

โลกของฉันมีแต่ตัวหนังสือซึ่งเติบโตโดยรับหล่อเลี้ยงจากธารอารมณ์หลากหลาย ไม่ว่าเป็นปรีดาปราโมทย์ โทมนัสโศกเศร้า รัก เหงา อ้างว้าง ผิดหวัง สมหวัง..ลึกลงไปใต้ผิวดิน ที่ปลายรากต้นไม้อักษรเหล่านั้น ธารอารมณ์สลับซับซ้อนไหลวนไม่รู้สิ้น ก่อกำเนิดผลไม้อักษรหลากรสกำนัลแก่ผู้คนผ่านทาง

กระทั่งช่วงเวลาที่ลำธารอารมณ์หยุดไหล

ณ ตำบลนั้น แมกไม้หยุดกวัดไกว สายลมหยุดพัดพา เหล่าสกุณาหยุดขับขาน แม้กาลเวลายังคล้ายมิได้เคลื่อนไหว

เธออาจคิดว่าผลไม้อักษรคงต้องเหี่ยวเฉาด้วยไร้ทิพย์ธารหล่อเลี้ยง แต่เปล่าเลย..ขณะลำธารแห่งปีติ สายชลแห่งความหวัง สายธารแห่งความรักหยุดไหลซึ่งดูราวกับว่าโลกจะถล่มทลาย ปีศาจแห่งรัตติกาลกางปีกมืดดำคลี่คลุมไปทั่ว  สรรพสิ่งคล้ายถึงกาลสิ้นสุด

ณ เวลานั้น สายธารแห่งความเศร้าโศกอ้างว้างก็จะไหลผ่านมา..มาพร้อมธารน้ำตา ไหลบ่าจนถั่งท่วม ท้นฝั่งใจ

สำหรับผู้คนทั่วไปอาจถูกพัดไหลไปกับกระแสคลื่นแห่งความอ้างว้างโศกเศร้า ไม่ก็สิ้นแรงถูกคลื่นกลืนหายในความมืดมิด

แต่กับฉัน..ลำธารยังคงเป็นสำธาร ไม่ว่าเป็นลำธารแห่งความปีติปรีดาหรือเศร้าโศก ล้วนคือสายน้ำทิพย์ที่หล่อเลี้ยงต้นไม้อักษรให้งอกงาม  เพียงธารอารมณ์ต่างชนิดก็จะให้ผลรสชาติที่แตกต่างกันไป..

กล่าวเช่นนี้เธออาจคิดว่าฉันไร้ชีวิตจิตใจ

เปล่าเลย..เพราะเต็มด้วยชีวิตจิตใจ ธารอารมณ์จึงหลั่งไหลไม่มีสิ้นสุด แต่เพราะรับรู้ว่าฉันหาได้เป็นเจ้าของอารมณ์เหล่านั้น ฉันเป็นเพียงทางผ่านให้อารมณ์แปรเป็นผลไม้อักษรละลานตา เมื่อดำดิ่งลงในธารอารมณ์ฉันจะต้องกลับขึ้นมา  

เยาวมิตรแห่งฉัน

ยามใดที่ลำธารแห่งความอ้างว้างโถมถั่ง คลี่คลื่นอารมณ์แห่งความระทมทุกข์โอบกอดเธอไว้ ขอเธออย่าได้ฝืนต้าน แต่จงเลื่อนไหลไปด้วยความรู้สึกล้ำลึก ดำดิ่งให้ถึงที่สุดแห่งอารมณ์ มิใช่เพื่อทำร้ายตนเอง แต่เพื่อไปยังความลึกที่ผู้คนทั่วไปมิเคยล่วงถึง มีแต่ทำเช่นนี้ จึงสามารถหยิบฉวยบางสิ่งล้ำค่า เยี่ยงนักดำหอยมุกต้องดำน้ำลึกจึงจะได้หอยมุกบริสุทธิ์ขึ้นมา

ผจญลำธารแห่งความอ้างว้างโศกเศร้าย่อมเป็นรสชาติยากกล้ำกลืน ไม่ต่างยาขมเฝื่อนคอ แต่ผลไม้อักษรที่ได้รสชาติดีนัก

ฉันเชื่อเช่นนั้น

มิตรของเธอ

วันนี้เป็นวันนัด ตลาดอำเภอท้องถิ่นจึงคราคร่ำ ที่จอดรถของไปรษณีย์ถูกยึดโดยเหล่าพ่อค้าแม่ค้า  ข้าพเจ้าต้องเลยไปหาจอดไกลอีกหน่อย 

คืนหนังสือห้องสมุด (ไม่ลืมหยิบเล่มใหม่ติดมือ) เสร็จ  แวะไขตู้ป.ณ. เอาใบแจ้งเข้าไปด้านหลัง  พวกพณฯ ท่านนายบุรุษไปรษณีย์ยิ้มแย้มทักทายตามประสาคนคุ้น  จากนั้นเดินไปหยิบห่อพัสดุห่อใหญ่เต็มด้วยแสตมป์พระบรมฉาทิสลักษณ์ จ่าหน้าตัวพิมพ์ฟอนท์อักษรไทยแบบเก่าขรึมขลัง

ครั้นข้าพเจ้าบอกว่าเป็นภาพจากสหาย "ขอดูได้มั้ยพี่?" นายไปรษณีย์ถาม "ได้สิ" ข้าพเจ้าตอบ นายป.ณ.จึงบรรจงแกะห่อพัสดุ

"ไม่รู้เป็นไงบ้างเพื่อนกลัวจะแตก" ข้าพเจ้ากังวล

นายไปรษณีย์คลี่ห่อกระดาษลูกฟูกด้านใน "ไม่แตกพี่..ห่อมาดี" ดึงรูปออกมา "ขนาดของผมเองยังแตกเลยพี่" ข้าพเจ้านึกขำอดแซวไม่ได้ "ขนาดใช้เส้นน่ะนั่น!"

"อืมม์ มันฮ่วย!" นายไปรษณีย์ชมกันเอง แล้วนำรูปวางพิงบนโต๊ะ พวกที่เหลือพากันมามุง

ข้าพเจ้ายิ้มตื้น 

ไม่มีของฝากใดทรงค่าแก่วณิพกเท่าเงินทานสักเหรียญ แลหามีของขวัญใดต้องใจแก่คนเขียนรูปไปกว่ารูปเขียนสักรูป

รูปสเก็ตช์สีออยล์พาสเทลตวัดเส้นอย่างมั่นคงมั่นใจ บอกให้รู้ถึงความชำนาญของผู้เขียนอยู่ในระดับไม่ธรรมดา ใช้สีเพียงสี่แท่ง สร้างงานที่มีเรื่องราว เก็บบรรยากาศ และองค์ประกอบภาพที่สมบูรณ์ ทั้งเข้ากรอบอย่างรู้ความสัมพันธ์ระหว่างรูปกระดาษ โฟโต้บอร์ด แบบและสีของกรอบ  

ล่ำลาเหล่านายไปรษณ๊ย์หอบรูปมาวางเบาะหลังด้วยหัวใจคับพอง

ข้าพเจ้าเป็นเหมือนแกะหลงฝูงหมาป่าหลงทางมาตลอดชีวิต จิตใจใฝ่ฝันอย่างหนึ่งขณะร่างกายกระทำอีกอย่าง จนชีวิตพบแต่ความล้มเหลว วัยเด็กข้าพเจ้าไม่อาจแตะต้องวงการศิลปะด้วยใจอ่อนแอไม่กล้าฝืนผู้ใหญ่ ครั้นล่วงวัยทำงานจึงพลัดอยู่ในสังคมที่ไม่ใช่ตนเอง  ผู้คนรอบข้างเป็นคนละอย่าง คิดคนละแบบ ชีวิตข้าพเจ้าเคว้งไปคว้างมาแล้วแต่ชะตาจะเตะไปทางใด

จนลุวัย  ภาพชีวิตจึงค่อยแจ่มชัด

ข้าพเจ้าจึงนั่งลงเขียนรูปยามว่าง เขียนด้วยหัวใจที่สอดคล้องสัมพันธ์เป็นหนึ่งเดียวกับภาพตรงหน้า  ซับความสุขที่ได้สัมผัสกับแม่ธรรมชาติ  ไม่ใช่ด้วยมือแตะต้อง หรือหูสดับเสียง หรือตาเพ่งมอง แต่ด้วยหัวใจที่หลอมเป็นหนึ่งเดียว  ภาวะเช่นนั้นคือการกลับคืนสู่ที่เราจากมา กลับไปหาอ้อมอกแม่ธรรมชาติยิ่งใหญ่ อ้อมอกนั้นอบอุ่นนัก สงบนัก

ครั้นทักษะเขียนรูปมาถึงจุดหนึ่งจึงได้เข้าใจว่า นั่นเป็นคล้ายประตูมิติ ไม่ว่าเราจะฝีมือแค่ไหน เขียนออกมาเช่นไร หาเป็นไรไม่ ยามใดลงมือเขียนยามนั้นประตูจะเปิดออกให้เราได้คืนสู่ภาวะก่อนสั่งสมนิวรณ์ปุถุชน  

ประตูมิตินั่นจะติดตามข้าพเจ้าไปตลอดเวลา เพียงหยิบดินสอออกมาสเก็ตช์ประตูก็จะเปิดออก

ด้วยความที่ดำรงชีวิตหลงฝูง ข้าพเจ้าไม่เคยมีเพื่อนเขียนรูป  การได้ของฝากที่เป็นรูปเขียนเช่นนี้สูงค่าต่อข้าพเจ้านัก 

ข้าพเจ้าสตาร์ทรถ ฝ่าถนนจอแจของตลาดนัดกลับมากระท่อม  คลี่ห่อกระดาษแผ่นโฟมประกบออก นำรูปแขวนข้างฝา กระท่อมโกโลโกโสสว่างสดใสขึ้นทันตา  คำขอบคุณคงไม่เพียงพอที่จะทดแทนความรู้สึกข้าพเจ้ายามนี้ ความตั้งใจบรรจงห่อกระทั่งนำส่งนั้นเป็นความกรุณาเหลือข้าพเจ้าจะสรรคำแทนใจ

ที่พอจะกล่าวได้เพียงน้อมเรียนด้วยหัวใจเต็มตื้นว่า..รูปเดินทางมาถึงแลประดิษฐาน ณ กระท่อมซอมซ่อแล้วโดยสมบูรณ์    

คารวะ
ธุลีดิน